Avrupa Birliği genelinde karayolu altyapı maliyetlerinin ve karbon salınımının kullanıcılar tarafından karşılanmasını amaçlayan "Kirleten Öder (Polluter Pays)" prensibi uygulanmaktadır. Ağır vasıtalar için sabit süreli vinyetlerin yerini neredeyse tamamen uydu (GNSS) veya mikrodalga (DSRC) tabanlı elektronik araç içi cihazlar (OBU - On Board Unit) almıştır. Almanya'dan İspanya'ya uzanan bir hatta otoyol ücretleri bir seferin toplam maliyetinin %25 ila %35'ini oluşturabilmektedir.
1. Almanya: Toll Collect ve Yeni CO2 Emisyon Fiyatlandırması
Almanya, 3.5 ton üzerindeki tüm ticari araçları kapsayan Toll Collect sisteminde Eurovignette direktifi uyarınca CO2 emisyon sınıflandırmasını devreye almıştır:
- Araçlar emisyon değerlerine göre Sınıf 1 (en yüksek karbon salan dizel araçlar) ile Sınıf 5 (sıfır emisyonlu elektrikli/hidrojen araçlar) arasında sınıflandırılır.
- Euro 6 dizel çekicilerin büyük bölümü Sınıf 1 kategorisinde yer almakta ve kilometre başına 34 ila 42 Cent arasında değişen ciddi bir geçiş ücreti ödemektedir.
- Aks sayısı (özellikle 5 ve üzeri akslı tırlar) ve gürültü kategorisi de fiyata doğrudan etki eder.
2. Avusturya: GO-Box ve Asfinag Rejimi
Avusturya otoyollarında (Autobahn ve Schnellstraße) 3.5 ton üstü araçlar için GO-Box cihazı zorunludur:
- Otoyol köprülerindeki mikrodalga sensörleri araçtaki cihazla haberleşerek geçişi kaydeder.
- A12 Inntal, A13 Brenner Otoyolu ve tünel geçişlerinde (Arlberg, Karawanken) standart tarifeye ek olarak özel çevre ve geçiş harçları tahsil edilir.
- Cihazın doğru aks sayısına (örneğin dorse takılıyken 4+ aks düğmesine basılması) ayarlanması sürücünün sorumluluğundadır; yanlış aks ayarı 240 Euro anında ikame ücret cezası doğurur.
3. EETS (Avrupa Elektronik Ücret Toplama Hizmeti)
Eski dönemlerde tır şoförlerinin ön camında her ülke için ayrı bir OBU cihazı (Toll Collect, GO-Box, Telepass, Viapass, DarsGo vb.) bulunması gerekiyordu. EETS standardı ile birlikte tek bir evrensel cihaz (örneğin DKV Box Europe, UTA One veya Axxès) üzerinden tüm Avrupa ülkelerinin otoyol geçişleri tek bir konsolide faturada toplanabilmektedir.
4. TMT HGS & Otoyol Hesaplayıcı
TIR Masraf Takip web ve mobil panellerinde yer alan /hgs modülü, Türkiye'deki tüm otoyol ve köprülerin aks sınıfına göre güncel resmi tarifelerini saniyeler içinde hesaplayarak bütçenizi önceden planlamanızı sağlar.